Thursday, January 7, 2016

நான் கண்ட பாரதி-3

அத்தனைக்கும் சிகரம் வைத்தாற்போல் தெய்வ நம்பிக்கை கொண்ட மானுடன்.
நீயே சரணம், நினதருளே சரணம் 

என்று பாடினாலும்,ஏதோ நீயே பார்த்து எனக்கு அருள் செய் என்று இறைவனின் discretion க்கு விட்டு விடவில்லை.தன் இனத்திற்கும் தனக்கும் என்னென்ன வேண்டும் என்று பட்டியல் போட்டு வரம் கேட்பான்.
வேண்டாதனைத்தையும் நீக்கி வேண்டியதனைத்தும் அருள்வதுன் கடனே 
என்று demand வேறு செய்வான்.எனக்கு என்ன வேண்டும் என்பதை எல்லாம் நானே கணக்காக சொல்லி விடுகிறேன், நீ வெறுமே SANCTIONED என்று கையெழுத்து இட்டால் மட்டும் போதும் என்று உரிமையாய் , செல்லமாய், கொஞ்சுகிறான், கெஞ்சுகிறான்...எப்படி.
.பூமண்டலத்தில் அன்பும் பொறையும் 
விளங்குக: துன்பமும்,மிடிமையும் நோவும் 
சாவும் நீங்கிச் சார்ந்த பல்லுயிரெலாம் 
இன்புற்று வாழ்க என்பேன்! இதனை நீ 
திருச்செவி கொண்டு திருவுளம் இறங்கி 
'அங்கனே யாகுக' என்பாய் அய்யனே 
சக்தியிடமும், முருகனிடமும்,கணபதியிடமும் அப்படி ஒரு அந்யோன்ய பாவம் !
நம் இச்சைகளை செவி மடுத்து பூர்த்தி செய்யும் விநாயகனை வேண்டுகிறான்..
எனக்கு வேண்டும் வரங்களை இசைப்பேன் 
கேளாய் கணபதி!
...கனக்குஞ்செல்வம் ,நூறு வயது....இவையும் தர நீ கடவாயே 

இந்த இரண்டு வரங்களும் அவனுக்கு வாராமலே போயின...கடைசி காலம் வரை செல்வம் சிறிதும் இல்லாமல்  வறுமையிலேயே உழன்று, நூறு இல்லை, ஐம்பது வயது வரை கூட வாழாமல் போன அந்த மனிதன் இவ்வுலகை விட்டுப் பிரிந்து போய்  விட்டாலும், அவன் பாட்டும், புகழும் என்றென்றும் சிரஞ்சீவியாக நம்முடன் இருக்கத்தான் போகின்றன. அவன் கனவு கண்ட தேச விடுதலை கிடைத்து 68 வருடங்கள் ஆனா பின்னாலும் அவன் வேண்டிய சமுதாய சீர்திருத்தங்கள் பலவும் இன்னும் கனவாகவே இருக்கக் காண்கிறோம்.அவன் சிந்தனைகளை நனவாக்குவதே அந்த முண்டாசுக் கவிஞனின் நினைவுக்கு நாம் செய்யக்கூடிய முதல் மரியாதை...சிந்திப்போம், செயல் படுவோம், செயல் படுத்துவோம்! 

வாழ்க பாரதி!
வாழிய செந்தமிழ்! வாழ்க நற்றமிழர்!
வாழிய பாரத மணித்திரு நாடு!
வந்தே மாதரம்!வந்தே மாதரம்!வந்தே மாதரம்!

நான் கண்ட பாரதி-2

தாய் மொழியான தமிழின் உயர்வைப் பாடாமல் இருப்பானா?

யாமறிந்த மொழிகளிலே தமிழ் மொழி போல் 
இனிதாவதெங்கும் காணோம் 

என்றானே...மொழி வெறியனோ? என்று ஐயப்பாடு தோன்றும்...மொழிப் பற்று என்பது வேறு, கண் மூடித்தனமான வெறி என்பது வேறு என்று அறிந்த விவேக சூரியன் (ஞான பானு) அவன்.

மறைவாக நமக்குள்ளே பழங்கதைகள் சொல்வதிலே மகிமை இல்லை 

என்று அறிவுறித்தி,

பிற நாட்டு நல்லறிஞர் சாத்திரங்கள் 
தமிழ் மொழியிற் பெயர்த்தல் வேண்டும் 
இறவாத புகழுடைய புது நூல்கள் 
தமிழ் மொழியில் இயற்றல் வேண்டும் 

என்று மொழியின் வளர்ச்சிக்கு வித்திடுவான்.

தாய் மொழியைப் பாடியவன் தாய் நாட்டை  மறப்பானா?

பாருக்குள்ளே நல்ல நாடு,எங்கள் பாரத நாடு 

என்று பெருமை பேசி,ஒளி  மயமான எதிர் காலத்தை கனவு கண்டு, புதிய கோணங்கியாய் நாட்டுக்கு நல்ல காலம் பொறக்குது, நல்ல காலம் பொறக்குது என்று குறி சொல்வான்.
திரைப் படங்களிலே காதலனும் காதலியும் மண முடித்தால் 'and they lived happily ever after ' என்று முடித்துவிடுவார்கள்...வாழ்க்கை என்னும் பெரிய கதை இனிமேல்தான் துவங்கப் போகிறது என்பதை மறந்து.அதே போல், விடுதலை மட்டுமே லட்சியம் என்றில்லாமல், விடுதலைக்குப்பின் இந்த நாட்டை எப்படி ஆள்வது, என்னென்ன செய்ய வேண்டும் என்று,தேசத்தின் வளர்ச்சியையும், முன்னேற்றப் பாதையையும் துறை வாரியாக - department wise -planning செய்கிறான்.

ஆயுதம் செய்வோம் நல்ல காகிதம் செய்வோம் 
ஆலைகள் வைப்போம் கல்விச் சாலைகள் வைப்போம் 
.....காவியம் செய்வோம் நல்ல காடு வளர்ப்போம் 
கலை வளர்ப்போம் கொல்லர் உலை வளர்ப்போம் 

என்று தொழிலுக்கும் ,கல்விக்கும்,கலைகளுக்கும் பசுமைக்கும் குரல் கொடுக்கின்றான்.Inter linking of rivers  பற்றி அன்றே பாடி விட்டான்.

வங்கத்தில் ஓடி வரும் நீரின் மிகையால் வையத்து நாடுகளில் பயிர் செய்குவோம் 
என்று ஒரு தீர்கதரிசியால் மட்டுமே உணர்ந்து சொல்ல முடியும்.

மகாகவி மட்டுமா, கவித்துவம் வாய்ந்த ரசிகனும் கூட.
சமத்துவம், பெண்ணுரிமை, மொழி, தேசம்...சரிதான் படு serious ஆனா ஆசாமிதான் என்று தோணும். ஆனால் அவனைப் போல் உணர்ச்சியும், மகிழ்ச்சியும், ஆசையும், காதலும் சேர்ந்த ரசிகன் வேறொருவர் இல்லை என்று ஆணித்தரமாக சொல்லலாம்.இல்லை என்றால், கிழிந்த மேலாடைக்கு மாற்று துணி இல்லாமல், கருப்பு கோட் அணிந்து அதை மறைத்து திரிந்த வறுமையிலும், 

எத்தனை கோடி இன்பம் வைத்தாய் எங்கள் இறைவா, இறைவா 

என்று மகிழ்ந்து கூத்தாட சாதாரண மனிதனால் சாத்தியமா? 
காணி நிலம் வேண்டுவான்..அப்புறம் கொஞ்சமே கொஞ்சம் 'அழகிய 'தூணும் நன் மாடங்களும் கொண்டதாய்' ஜஸ்ட்ஒரு மாளிகை...' இன்னும் கேணி...தென்னை மரமும் இளநீரும்..தென்னை மரம் காற்றிலாட தென்றலும், தென்னங்கீற்றின் ஊடே வரும் நிலா வெளிச்சமும் ...குயில் ஓசையும்....அப்பப்பா...போதுமா...? எப்படிப் போதும்...தனிமையிலே இனிமை காண முடியுமா...
ஆதலினால் காதல் செய்வீர் 
என்றவனாயிற்றே  ..ஆகவே, இன்னும் வேண்டுவான்...பாட்டுக் கலந்திட 'பத்தினிப் பெண்ணும்' அவளோடு 'களிக்கக்  கவிதையும்'....

தெவிட்டாத இனிப்பான வாழ்வை இதை விட ரசனையாய் வேண்டிட முடியுமா? அவன் இயற்கையை, மனித வாழ்வை , வாழ்வின் சுவையை அனுபவிக்க ஆசைப் பட்ட ரசிகன்...பின்னர்தான் கவிஞன்.

நான் கண்ட பாரதி -1

பாட்டுக்கொரு புலவன் பாரதி...என்பார்கள்.ஏன், பாட்டுக்கள் மட்டுமா  இயற்றினான்? உரைநடையிலும்தான் அவன் கோலோச்சினான். விவேகபானு,சுதேசமித்திரன்,இந்தியா  என்று செய்திதாள்களிலும் பத்திரிகையாளனாக பணி  புரிந்த அந்த சீர்திருத்தவாதி, சிறுகதைகளும் எழுதினான். ஆனாலும் அவன் மேதாவிலாசமும் , புரட்சி ஓங்கிய கருத்துக்களும் , மொழி ஆளுமையும் விஞ்சி நின்றது அவன் கவிதைகளில்தான்.

இலக்கியத்தை வடிப்பதற்கு மட்டும் அல்ல அதை படிப்பதற்கும் ரசிப்பதற்கும் கூட பண்டிதன் போல் பாண்டித்த்யம்  தேவை என்கிற நிலைமையை தலை கீழாய் புரட்டிப் போட்டது அவன் எழுத்து. தமிழ் எழுதப் படிக்கத் தெரிந்த அனைவர்க்கும் புரியும்படி, மேன்மையான இலக்கியத்தை சாமான்யனிடத்தில் கொண்டு போய் சேர்த்தவன் இந்த நூற்றாண்டுக் கவிஞன்.எண்ணத்தில் எழுச்சியும் எழுத்தில் எளிமையும் அவன் முத்திரை, முகவரி.

எப்படிப் பாடினனோ ...வசன கவிதையா, காவடிச்சிந்தா, நாட்டுப்புற பாடலா,வெண்பாவா, விருத்தமா,தீம் தரிகிட என்று ஜதியா ...எல்லாம் அவன் பல்லக்கில் ஏறி வரும்.
எதைப் பாடினான்?...இல்லை இல்லை எதைத்தான் பாடவில்லை...
தமிழ் மொழி இலக்கியத்தில் மட்டும் அல்லாமல் அந்த மொழி மூலம் பொது மக்களிடம், தலைமுறைகள் கடந்தும் தாக்கத்தை ஏற்படுத்திய முன்னோடி அவனை 'மகாகவி' என்று நாம் அழைப்ப து உண்மை, வெறும் புகழ்ச்சி இல்லை.

குழந்தைகளுக்காக பாடினானே ...அது பாடல் இல்லை, பாடம்!ஆஹா ! குழந்தைகளுக்கான பாடமா....அப்போ பெரியவங்கதான் மொதல்ல உட்கார்ந்து படிக்கணும்...! இல்லை, இது குழந்தைகள் தாமே அறிந்து படிக்க வேண்டிய வாழ்க்கை பாடம்! இன்னும் சொல்லப் போனால் ...a  lesson in life 's basic values .சரிதான், moral science lesson ஆ..குழந்தைகள் சொல் பேச்சு கேட்டதாய் சரித்திரம் உண்டா...அதனால் chocalate குடுத்து அவர்களை வசியம் பண்ணுவது போல், அவர்களுக்கு பிடித்தமான விஷயத்தை சொல்லி அழைக்கிறான்.

ஓடி விளையாடு பாப்பா....

விளையாட்டு என்றால் ஓடி வராத குழந்தைகளும் உண்டோ...? அருகே வந்தபின், நல் புத்தி சொல்லுவான்....

நீ ஓய்ந்திருக்கலாகாது பாப்பா...

ஒரு விஷயம் கூர்ந்து கவனிக்க வேண்டும்.ஓடி விளையாடு என்றான்...உட்கார்ந்த இடத்திலே Angry Bird ம் Temple ரன் நும் விளையாடச் சொல்லவில்லை. பிற்கால சந்ததியர்களின் போக்கு அன்றே தெரிந்து , couch potato வாக மாறாமல் வலுவான உடலைப் பேண வழி சொல்லுகின்றான். தனித் தீவாய் வாழாமல், சேர்ந்து வாழப் பழக, 

கூடி விளையாடு பாப்பா...

என்று team play ஐ வாழை பழத்தில் ஊசி போல் ஏற்றுவான் . காக்கை, குருவி, கோழி, ஆடு, மாடு, நாய்...இந்த உயிரினங்கள் எல்லாம் மனிதனை அண்டிப் பிழைக்கும் ஜீவராசிகள் என்பதால்,அவைகளை பேணிக் காக்கும் பொறுப்பு மனிதனுடையது. ஆகவே, சகல ஜீவராசிகளிடமும் இணக்கமாய் வாழச் சொல்லுவான். எடுத்த எடுப்பிலேயே எண்ணையும் எழுத்தையும் கற்றுக் கொள்ளச் சொல்லவில்லை...அதை விட முக்கியம்...தனி மனித ஒழுக்கமும், பொது நலமும், தேசிய ஒருமைப்பாடும், தெய்வ சிந்தனையும்...அதைத்தான் அவன் தேனில் குழைத்த மருந்து போல் பாப்பா பாட்டில் புகட்டுகிறான்.!

இளைய சமுதாயத்தை கூப்பிடுகிறான்...எதற்கு?தேசத்தின் வருங்காலத்தை நிர்ணயம் செய்யப்போகும் சமுதாயச் சிற்பிகள் அவர்கள்தானே...அவர்களை பெரியோர்கள் நாம் சரியாக வழி நடத்த வேண்டாமா? சரிதான், அது என்ன அவ்வளவு சுலபமா...வா, நல்ல புத்தி சொல்கிறேன், guide செய்கிறேன் என்றால் அய்யோ ! ஆளை விடுடா சாமி என்று காத தூரம் ஓட மாட்டார்களா...? அறியாதவனா நம் அய்யன்...? என்ன சொன்னால், எப்படி சொன்னால் காரியம் நடக்கும் என்ற psychology தெரிந்த தந்திரவாதி அவன்! ஒரு யுக்தி செய்கிறான்...ஒருவன் நல்லவனோ இல்லையோ, 'அவன் ரொம்ப நல்லவன்டா' என்று good conduct certficate குடுத்து விட்டால், அப்புறம் எதிர்பார்த்ததுக்கும் மேலாக மிகச் சிறப்பாக செய்து முடிப்பார்கள்.அது ஒரு tactic -self fulfilment prophecy போல.நீ சரியே இல்லை, உனக்கு போறாது...அப்படி, இப்படி என்று சொல்லாமல், 

ஒளி  படைத்த கண்ணினாய், வா வா வா !
உறுதி கொண்ட நெஞ்சினாய், வா வா வா!.....
வலிமை கொண்ட தோளினாய்,.....
 எளிமை கண்டிரங்குவாய்....வா வா வா 

 என்று போற்றி அழைக்கிறான். ஏன் ? கொஞ்சம் தட்டிக் கொடுத்தால் வெட்டிக் கொண்டு வா என்றால் கட்டிக் கொண்டே வரும் வயது என்று இந்த இளைய சமுதாயத்தின் துடிப்பை நன்கு அறிந்த நல் ஆசிரியனல்லவா அவன்!

Emancipation of women ...

நிமிர்ந்த நன்னடை,நேர்கொண்ட பார்வை கொண்ட புதுமைப் பெண்டிரின் உரிமையை கொண்டாடிய முதல் 'Complete Man ' பாரதி! அதுவும் ஒரு நூற்றாண்டு முன்பே.

பட்டங்கள் ஆள்வதும் சட்டங்கள் செய்வதும் 
பாரினில் பெண்கள் நடத்த வந்தோம் ...

என்று பெண்களை முன்னேற்றப் பாதையில் நடக்க அல்ல...களித்து கும்மியடிக்க வைத்த பெண்ணுரிமை patron நம் பாரதி!

என்ன இல்லை அவன் கவிதையில்?

சமூக அக்கறை இல்லையா...? 
நாம் செய்யும் செயல்களில் பிழை இருப்பின், அதை தப்பு, தவறு, சிறுமை, கொடுமை, குற்றம் என்று பிரித்து பாகு படுத்துவோம். ஆனால் ஜாதி பேதம் என்கிற செயலை, பாரதி தவறு என்றோ குற்றம் என்றோ கூட சொல்வதில்லை...

குலத் தாழ்ச்சி உயர்ச்சி சொல்லல் பாவம் 

பாவம் -என்று சம்மட்டியால் ஒரே அடி வைக்கிறான்.பிராயச்சித்தமே இல்லாத பாவம்!

அறச் சீற்றம் இல்லையா?

தனி மனிதனுக்கு உணவில்லையெனில் ஜகத்தினை அழித்திடுவோம்!
என்று தார்மீகக் கோபம் வளர்ப்பான்...
பாதகஞ்செய்வோரைக் கண்டால் 
பயங்கொள்ளல் ஆகாது பாப்பா...
மோதி மிதித்து விடு பாப்பா, அவர் 
முகத்தில் உமிழ்ந்து விடு பாப்பா 
என்று ரௌத்திரம் பழகச் சொல்வான்

Wednesday, July 29, 2015

Compassion and Inclusion

Actress Shriya Saran is in the news as her new hindi film, a remake of the malayalam hit Dhrishyam is to hit the marquee this friday. I was pleasantly surprised to know she runs a spa named Spandan manned entirely by visually impaired therapists. What made her venture into such an enterprise? In the interview given to Pune Times of 29th July 2015 she says, 
" we all grow up sitting in a class room next to a child who is either better or equal to you. So you never grow up helping someone who may be better than you but just less abled.  So a part of you that is meant to show compassion is not developed as you only know how to show competition. As a result, we only know how to show pity instead of compassion. i feel community service needs to be introduced and made mandatory for kids in school."

Point to ponder for sure. Can't help recalling Karthik Subbaraj's short film 'Broken Gods' for Ability Foundation. Worth more than just a view. Click on the link below to watch.

https://www.youtube.com/watch?v=mpx7VSIrdF0&list=PLc-6TsB5bndJa0V8_2laP2hUND5SEqb_k&index=3

Helping Hands at the Golden Hour

My post in the month of February titled 'யாருக்காக ' was based on a true story narrated to me by a friend. The inspector's in that story was no fictitious character and I came across this article in TOI of 29th July 2015 about a good Samaritan cop who chose to go beyond the call of duty for larger good. May his tribe increase!

Quote

Jul 29 2015 : The Times of India (Pune)
WINDS OF CHANGE - Golden hour help: Traffic cop dons director's cap to make 15-minute film for larger good
Pune:


It was on his birthday that Sagar, a resident of Kothrud, met with an accident that left him bleeding on the road with severe head injuries. The accident could have taken a fatal turn, had it not been for a good samaritan, an aged passer-by , who rushed him to a hospital for medical treatment within the `golden hour'.This is the premise of `Helping Hands', a 15-minute film made by Mahesh Kumar Sartape, assistant police inspector with Warje traffic police, to spread awareness about the importance of tak ing accident victims to the nearest hospital within the first 60 minutes, or the `golden hour' to give them a better chance at survival and recovery . Bystanders and passersby , who cannot assist physically , can help by immediately informing the police (100) or the emergency medical service (108), Sartape says through the film.
The film, shot in Marathi over three days at multiple locations around the city , features five professional actors and even the traffic cop in a short role. Sartape has also written the story , screenplay and the voice-over narration, besides directing the film which is inspired by his own experiences in dealing with road accident victims and apathy of the passers-by and bystanders.
Sartape now plans to reach out to the citizens by screening the film in educational institutes and during the Ganapati festival. “The past one year, I have been deputed on the highway and have dealt with a lot of accident cases,“ says Sartape.“In most cases, we were not able to help the victims as the news reached us late. These victims could have been saved if they had gotten im mediate medical care. What's more disturbing was the in sensitivity of the bystanders who instead of taking the vic im to the hospital, chose to ust stand and watch, or worse, click photographs to upload on social networking sites. I would be happy even i one accident victim is saved because of this film,“ he says Sartape cited a Supreme Court order about the role o doctors in treating acciden victim, saying that every ac cident victim has a right to imely medical care.
Sartape is happy abou he response the film has gar nered so far. “We recently screened the film at a girls educational institute and al most every viewer was cry ng at the end of the screen ng. The actors in the film too did not take money as they connected with the socia message. I would be happy i t can be screened at Ganapat pandals this year,“ he says.
Sarang Awad, deputy commissioner of police (traf ic) says, “It is a fantastic film with a lovely message. It's un ortunate that people don' come forward to help acci dent victims. The golden hour can actually save lives and as has been shown in the ilm, the victim may be your own near or dear one.“


Unquote

To Sir, With Love - Part 2

Being an ardent fan of writer Sujatha, I got to know that Dr Abdul Kalam and he were college mates in St Joseph’s college, Trichy and Madras Institute of Technology, Chromepet. At the latter named institute, the former pursued Aeronautical Engineering while the latter chose to master in Electronics.  They also secured first and second positions respectively for their projects. Their association was to continue well into their twilight years. President Kalam , ever the student-centric teacher at heart  that he was, wanted to write a book for children simplifying science and technology . He requested Sujatha, a scientist himself and  popular writer with mass readership, to co author the same. Sujatha is supposed to have remarked, “I’m ready anytime you are, Sir”. Had  that collaboration come through, it would’ve been a best seller translated into every language under  the sun!

There never was one before or after, who re defined the Presidency as he did. Here was a President who stuck to his oily hairstyle making quite many stylists  tear their hair in despair. If his thick grey locks shaped like inverted commas framing the forehead were not shocking enough, the disarming disregard for protocol surely was. He was far too distinguished (already a Bharat Ratna) , even before he became President a good five years later, which can’t be said about some of his predecessors or his successor. Every other First Citizen of the nation has maintained a distance from the common man he/she represents while Kalam reached out to them through the world wide web. A student had casually written to him , inviting him to his college. Prompt came the reply from the President’s office that His Excellency would consider the request anytime he visited the student’s town. Imagine the lad’s surprise a few months later when he actually received a call from Raisina Hill asking whether such and such a date would be fine for the college for his proposed visit! Sweet dreams are made of these…who am I to disagree…

Time was when skeletons were tumbling down the closets of several politicians, industrialists, bureaucrats, film stars, sports stars, spiritual gurus even. A thoroughly disillusioned 20 something of a PYT would tell me, “Aunty, the day I hear of a scam involving Abdul Kalam, I swear I’ll give up all hope on humanity!” Personal and professional integrity, simplicity, humility as character traits and eminence in the hallowed field of space science and defence technology made him an awe- inspiring icon way more than any rock star or movie star ever could.

How able was he as a President? I’ve heard of controversial decisions like declaring President’s rule in Bihar, sitting on mercy petitions indecisively and such. The jury is still out on those. What can you say when given a choice,  he would rather  teach than receive dignitaries,  confer awards or administer oaths?

He once wished to become a pilot in Indian Airforce. He didn’t quite make it and went on to become a scientist. Decades later by virtue of being the President, he would become the Supreme Commander of the Armed Forces combining not just the air force, but army and navy as well. Yet he didn’t get to be the fighter  pilot he originally wished to be, you say….

Well he did, almost half a century later in 2006 when he flew as a co-pilot in a Sukhoi-30 from Pune’s Lohegaon Air Force Base. These are tales one loves to tell one’s children and grand children to ignite their minds to sour on wings of fire…Thank You Sir, for being the teacher who taught by example. Thank You Sir, for giving us pride! Thank You Sir, for giving us hope!


To Sir, With Love - Part 1

28th May 2003, IUCAA (Inter University Centre for Astronomy and Astrophysics) Pune:
The auditorium was buzzing with college students wearing their ID cards like some badge of honour and why not, when the cards were their free passes to attending the 11th President of India’s address to the scientists’ community?  That summer morning,  the Power Point President as he had come to be called, Dr APJ Abdul Kalam was sharing defining moments from his career.

He was the Project Director in ISRO for the SLV3 programme, to place satellite “Rohini” into orbit. The project had already overrun cost estimates and was carrying the aspirations of the entire sub continent into the exclusive space club. On the D Day of 1979, goaded by the assurances of the team members, Kalam bypassed the computer system that was warning of a glitch and manually launched the rocket which minutes later, plunged into the Bay of Bengal, turning the dream project into a monumental nightmare. Journalists from all over the world had arrived to report what would have been a historic event. One would think there would have been a witch hunt to fix the blame for the utter fiasco on the scientists involved. Prof. Satish Dhawan the then Chairman of ISRO gallantly stepped forward  throwing  himself to the wolves baying for blood (did he have a 56 inch chest?) and shouldered the responsibility himself for the disaster , re assuring the media and the nation that ISRO will soon succeed in the mission- which it did, the very next year. This time around though, he commanded Kalam to step forward and address the press conference. A leader owns failure himself, but credits success to his team- was the lesson in leadership the man who would be President three decades later, learnt that day.
Thunderous applause rent the air when he recounted this incident to an audience most of whom were not even born when the event happened. Such humility from the man who became the nation’s Missile Man!

“I shot an arrow into the air, it fell to earth I know not where” , my heart would swell with pride whenever I got to recite this poem in school.  What made the man who actually shot a rocket into the air feel proud? Not the satellite launch but a spin off from defence technology –his idea for  indigenous , cost effective cardiac stents and using  light weight carbon-carbon material used for making Agni to make composite material for calipers for polio patients, thereby reducing the weight of the calipers from 4 kgs to mere 400 grams! Polio patients who could barely walk, could now run!
This time it was not just the ovation but full throated whistles from the young audience that brought the roof down. It’s befitting that the central government has now named the Rashtriya Avishkar Abhiyan after him.